Waarom zitten niet het nieuwe roken is en 3 manieren om het goed te doen

door Catherine Jakobson Ramin | 2 april 2019

In 2014 publiceerde endocrinoloog dr. James Levine zijn manifest tegen zitten, “Get Up: Why Your Chair Is Killing You and What You Can Do About It.” Hij lanceerde de term “zitziekte” en legde uit dat je het effect van acht uur zitten per dag niet kan neutraliseren, hoeveel je ook sport.

Andere studies onderschreven deze stelling: langdurig zitten vertraagt het metabolisme, verlaagt gezonde cholesterol met 20%, verhoogt het risico op hart- en vaatziekten en verdubbelt het risico op diabetes type 2. Levines oplossing was een stabureau in combinatie met een loopband om de hele dag door aan een rustig tempo te wandelen.

Allemaal goed en wel, tot Levine in één van z'n vele interviews zitten "zo'n beetje het nieuwe roken” noemde. De op clickbait beluste media lieten "zo'n beetje" weg en pikten de rest van de uitspraak op. Zijn terloopse metafoor werd al gauw tot pseudowetenschappelijk feit gebombardeerd. Een jaar later noemde Tim Cook van Apple zitten “de nieuwe kanker”. Resultaat? Nog meer paniek!

In een mum van tijd werden kantoren omgebouwd voor stabureaus met en zonder loopbanden. Heel wat mensen pochten erop los over hoeveel uren ze wel niet op hun voeten in plaats van op hun zitvlak hadden doorgebracht. Maar nieuwe studies toonden al snel aan dat te lang rechtstaan in één enkele positie de knieën, heupen, bovenbenen en enkels kan schaden en spataders kan veroorzaken.

Wat het bewijsmateriaal -en Levine - ons echt vertellen

Einde 2018 bogen Canadese, Australische en Amerikaanse wetenschappers zich over de stelling “zitten is het nieuwe roken” in het American Journal of Public Health.

De onderzoekers waren het erover eens: “het enthousiasme van de massamedia om zitten te veroordelen” was veel sterker dan “het beschikbare wetenschappelijke bewijs”. Kanker en hartziekten kwamen zelfs vaker voor bij mensen die rookten dan bij de grootste marathonzitters onder ons.

Levine wou een revolutie starten, maar had er in plaats daarvan voor gezorgd dat mensen zich aan hun stabureau vastkluisterden. In een recent artikel verduidelijkte hij dat er eigenlijk een conceptuele verandering nodig was op kantoor. “Het is bijna verboden om van je stoel te komen”, zei Levine. “We hebben omgevingen nodig die de juiste boodschap uitdragen”.

Het is inderdaad zo dat de hele dag, dag na dag, dezelfde houding aannemen, ongezond is. Elke minuut beweging helpt volgens de “Physical Activity Guidelines for Americans”. En zitten mag natuurlijk ook, maar dan wel op een correcte manier.

3 sleutels voor gezond zitten

Galen Cranz, professor architectuur aan de Amerikaanse universiteit Berkeley en auteur van “The Chair", zei dat het concept van statische bureaustoelen werd geïntroduceerd met de uitvinding van de typmachine. Om de toetsen correct en hard te kunnen indrukken moest de typist recht en stil zitten. “Die tijd is voorbij”, zei Cranz. “Je kan niet veel erger bedenken dan een klassieke bureaustoel om op te zitten, behalve dan misschien een spies.”

Fully is medevoortrekker van de “beweging voor beweging” en formuleert drie sleutels voor gezond zitten, in navolging van Cranz’ advies:

1. Weg met 90 graden:

In de meeste stoelen “wordt ons bovenlichaam in een hoek van 90° tegenover onze benen vastgezet, en zo blijven we de hele dag nagenoeg bewegingloos. De stoel is het probleem, niet het lichaam”. Uit studies blijkt echter dat je heupen opengaan als je je knieën onder je heupen plaatst. Dat zou op zijn beurt de druk van het staartbeen halen, je core activeren, je ruggengraat in een gezondere positie brengen en je bloedsomloop verbeteren. Bovendien voelt het ook gewoon beter.

“In een goede houding op een stoel zitten gaat vanzelf”, bemerkt Cranz.

 

 

2. Beweeg vrij:

Het krachtige wetenschappelijke bewijs waar we ons zouden moeten op baseren, toont aan dat het best is om tussen zitten en staan af te wisselen. En hier komen de zit-stabureaus natuurlijk piepen. Je gaat van zitten naar staan met slechts één enkele klik. Zelfs als we zitten, kunnen we ons lichaam de vrijheid geven om microbewegingen uit te voeren: je gewicht verplaatsen, je benen strekken, je heupen openen of zelfs stuiteren. Dat kan al een groot verschil maken in hoe je je voelt en hoe energiek je de dag doorkomt.

“Lichamen waren eerst. Stoelen zouden dus op lichamen moeten worden afgesteld en niet andersom”, legt Cranz uit.

3. Luister naar je lichaam:

De perfecte houding bestaat niet. De juiste houding is de houding die op het moment zelf goed aanvoelt. Of dat nu een stretch is als je wat stijf bent, geopende heupen om je ruggengraat recht te brengen of ondersteund rechtstaan als je benen even een pauze willen. Actief zitten stemt je bewegingen af op de veranderende behoeften van je lichaam.

 

 

O, en nog iets: Vergeet niet dat een uurtje gezellig opgekruld in een comfortabele stoel met een goed boek bij de hand wonderen kan doen voor je mentale gezondheid. Voetjes in de lucht! Zolang je bewuste zitkeuzes maakt in plaats van te vervallen in oude gewoontes, zal je in vorm zijn.

 

Cathryn Jakobson Ramin is de schrijfster van Crooked: Outwitting the Back Pain Industry and Getting on the Road to Recovery, en werkt ook als redactioneel adviseur bij Fully.

Foto: Howard Schatz